เรื่องสั้น : คืนผ่าตัด : พิเชษฐ์ เบญจมาศ
เรื่องสั้น : คืนผ่าตัด : พิเชษฐ์ เบญจมาศ
ยาวนานคล้ายศตวรรษ...
ความรู้สึกขณะนั่งบนม้านั่งยาวสีน้ำเงินหน้าห้องผ่าตัด ผมพยายามลืมตา จ้องมองประตูห้องผ่าตัด หมอบอกว่าไม่เกินสามชั่วโมงจะเข็นลูกสาวออกมา สำหรับหมอนี่คงเป็นเรื่องปกติธรรมดา แต่สำหรับผมและภรรยา การรอคอยได้กัดกินความรู้สึกจนยากจะบรรยาย
ตอนนี้ประตูห้องผ่าตัดยังคงปิดแน่น ก่อนหน้าที่ประตูจะปิด ภรรยาผมได้เดินเข้าไปส่งลูกสาวของเรา ลูกสาวอายุครบหนึ่งวันพอดี เธอบอกว่าหมอวางยาสลบ และบอกให้วางใจ หมอจะดูแลเป็นอย่างดี
คำสัญญาของหมอ สร้างความมั่นใจแก่เราทั้งคู่
ระหว่างนั่งรอ ผมสังเกตใบหน้าภรรยา ตาเธอลึกเพราะไม่ได้นอน เธอเพิ่งคลอดลูกเมื่อคืน ส่วนคืนนี้ต้องมานั่งเฝ้าลูกสาวที่หน้าห้องผ่าตัดอีก ที่จริงหมอห้ามไม่ให้เธอออกจากห้อง เธอต้องพักผ่อน แต่เธอบอกว่าเธอเป็นห่วงลูก จึงขออนุญาตหมอออกมา เธอบอกหมอว่าส่งลูกเสร็จจะรีบกลับไป
“นอนก็ได้นะ เดี๋ยวลูกออกมาผมจะปลุก” ผมอยากให้เธอพักผ่อน อาการของเธอดูไม่ค่อยดี
“ฉันอยากรอรับลูกสาว” เธอบอกความต้องการ
ผมไม่อยากเซ้าซี้เธอมาก รู้ว่าเธอเหนื่อย แต่ใจสู้ บางครั้งหัวใจของแม่ลึกเกินกว่าที่ผมจะรู้สึกได้ จึงได้แต่คอยดูแลเธอ
เรานั่งกันเงียบ ๆ มีเพียงเสียงฝีเท้าที่เดินผ่านหน้าห้องผ่าตัดแทรกผ่านมาบ้าง ผมได้ยินเสียงหัวใจตนเอง มันเต้นรัวคล้ายกำลังเพริดกระเจิงกับความเงียบอันยาวนาน คล้ายคนเดินเข้าสู่โถงถ้ำอันมืดมิด ไม่รู้โมงยามและหนทางข้างหน้า
ผมได้แต่หวังว่าลูกสาวจะไม่เป็นอะไรมาก เหตุการณ์จะไม่เลวร้ายจนเกินรับไหว หลังจากหมอบอกว่าลูกสาวของเรามีอาการผิดปกติในลำไส้ เพราะกินนมแล้วอ้วกออกมา ท้องอืดคล้ายมีลมอยู่ข้างในจำนวนมาก
หมอบอกว่าลูกป่วย ต้องรีบรักษา ลูกสาวจึงถูกนำตัวเข้าห้องเอกซเรย์ ตรวจภายในช่องท้อง ตรวจเสร็จ หมอแจ้งว่า ลูกสาวของเรามีอาการแบบ “เฮิร์ชสปริงดีซีส” เป็นอาการลำไส้อุดตัน หมออธิบายเพิ่มว่า ลำไส้คนเราเหมือนขบวนรถไฟ มีหลายโบกี้เชื่อมต่อกัน เมื่อบางโบกี้ไม่ทำงาน อาจด้วยสาเหตุเรื่องเส้นประสาทไม่ทำงาน หรือมีสิ่งอุดตัน การเดินทางของอาหารจะหยุดลง และการดูดซึมสารอาหารจะบกพร่อง ถ้าไม่รีบผ่าตัด ลำไส้จะเน่า จนต้องตัดส่วนที่เน่าออก
หมอบอกให้ผมยอมรับว่าการผ่าตัดมีความเสี่ยง
ผมรีบมาหารือกับภรรยาที่ห้องพักฟื้นหลังคลอด เธอร้องไห้เมื่อทราบข่าว ผมเองก็ร้องไห้เช่นเดียวกัน แต่เราไม่มีเวลาโศกเศร้านานนัก ต้องรีบตัดสินใจ เราตกลงว่าจะผ่าตัด
ผมคิดถึงคำพูดของหมอ ซ้ำไปซ้ำมาตลอดเวลา ระหว่างนั่งรอ ผมเปิดมือถือค้นหาข้อมูลอาการเฮิร์ชสปริงจากเวบไซต์ต่าง ๆ ผมอยากรู้ว่าโรคนี้คืออะไร และเลวร้ายแค่ไหน ข้อมูลส่วนใหญ่ตรงตามที่หมออธิบาย แต่ถ้าเลือกได้ ผมไม่อยากเห็นลูกสาวต้องผ่าตัดตัดลำไส้ในอีกหนึ่งเดือนข้างหน้า เพราะลำพังการผ่าตัดที่กำลังเกิดขึ้นในครั้งนี้ ใจผมก็เจ็บปวดมากพอแล้ว
ประตูห้องผ่าตัดยังคงปิดสนิท บรรยากาศรอบด้านเงียบ เวลาล่วงผ่านไปสี่ชั่วโมงแล้ว ลูกสาวยังคงอยู่ข้างใน ผมเริ่มกระวนกระวาย ในใจคิดไปถึงกรณีการผ่าตัดล้มเหลว ผมควรรับมือกับสถานการณ์นี้อย่างไร ผมจะสติหลุด ร้องไห้ หรือนิ่งเงียบ บ้าใบ้ ผมพยายามจินตนาการถึงสิ่งที่เกิดขึ้น ยิ่งคิด ผมยิ่งท้อใจ
อากาศเริ่มเย็น สายลัดพัดผ่านช่องทางเดิน ตอนนี้ภรรยาผมหลับแล้ว เธอเอนตัวลงนอนบนเก้าอี้ยาว เธอนอนตะแคงขวา หันหน้าเข้าหาพนักที่นั่ง หันหลังให้ห้องผ่าตัด ผมลุกขึ้น ถอดเสื้อยีนส์สีดำที่ใส่เป็นเสื้อนอก ห่มตัวเธอ
มีเสียงรถเข็นดังมาจากด้านหลัง ผมหันไปมอง เห็นเด็กนอนอยู่บนนั้น มีพยาบาลเดินอยู่ข้าง ๆ รถเข็นมุ่งตรงมาที่ห้องผ่าตัด ประตูห้องผ่าตัดเปิดออก รถเข็นมุ่งตรงเข้าไป
ผมพยายามฟังเสียงสนทนา แต่จับใจความไม่ได้ ไม่นานนัก ผมเห็นชายหนุ่มในชุดเสื้อยืดสีแดง กางเกงยีนส์สีน้ำเงิน เดินไปเดินมาหน้าห้องผ่าตัด เขากำลังคุยกับใครบางคน ผมเห็นเขาถือโทรศัพท์ในมือ ผมมองภาพของเขาตรงหน้า คล้ายเห็นภาพของตนเองหลังจากส่งลูกเข้าห้องผ่าตัด ไม่กี่ชั่วโมงที่ผ่านมา ผมก็เป็นเช่นนี้ เดินไปเดินมาเหมือนคนกำลังหลงทาง
“ใครเป็นอะไรหรือครับ” ผมถาม หลังจากเขานั่งลงบนเก้าอี้แถวเดียวกัน
“ลูกชายผมต้องผ่าตัดหัวใจ” เขาตอบแบบไม่มองหน้า สายตายังคงจับจ้องที่ประตูห้องผ่าตัดตลอดเวลา “หมอบอกว่าต้องรีบผ่าตัด เพราะลิ้นหัวใจรั่ว”
จากการสังเกต เขาเป็นเพียงเด็กหนุ่มเท่านั้น อายุไม่น่าเกินยี่สิบห้าปี ตอนนี้เขามีสีหน้าวิตกกังวลมาก มือของเขาขยับไปมาตลอดเวลา
“ขอให้ปลอดภัยนะครับ” ผมอวยพรเขา ทั้งที่ในใจมีเรื่องอยากถามอีกมาก แต่ผมรู้ว่าในสภาวะเช่นนี้ ผมไม่ควรรบกวนเขามากเกินไป เพราะสิ่งที่เขาเผชิญหนักหนาพออยู่แล้ว
บรรยากาศเงียบเชียบ หัวใจคล้ายโดนแช่แข็ง ผมหายใจดังต่อเนื่อง จนภรรยาต้องลุกขึ้นมานั่งข้างๆ เธอจับมือผม บีบมือเบา ๆ
“กาแฟไหม” เธอถาม น้ำเสียงแผ่วเบา
ผมส่ายหน้า พลางบีบมือเธอเบา ๆ ผมอยากให้เธอรู้ว่าผมจะไม่หนีไปไหน เราจะรอลูกสาวเราออกมาจากห้องผ่าตัดพร้อมกัน
ตลอดเก้าเดือนที่ผ่านมา เธอท้องหลังจากเราพยายามกันมาหลายปี เราต่างดีใจที่จะกลายเป็นพ่อคนแม่คน ความดีใจนั้นเบ่งบานไปถึงพ่อแม่ของเราทั้งคู่ด้วย หลังจากทราบเพศของลูก ผมพยายามหาชื่อให้เธอ ผมเปิดชื่อตัวละครที่เคยอ่านจากชั้นหนังสือวรรณกรรม ผมเจอชื่อ ติสตู โมโม่ โต๊ะโตะจัง เอเรนดิร่า กะทิ และอีกมากมายหลายชื่อ ผมเคยคิดจะตั้งชื่อลูกว่า “ติสตู” ของโมรีส ดรูอง นักเขียนฝรั่งเศส แต่ในเรื่องติสตูเป็นเด็กผู้ชาย ผมจึงต้องล้มเลิกความคิด หรือ จะเป็นชื่อ “เอเรนดิร่า” ของ กาเบรียล การ์เซีย มาเกซ ก็ดูจะเป็นชื่อที่น่าเศร้าเกินไป แต่ผมก็รู้สึกเห็นอกเห็นใจเธอเหลือเกิน
ช่วงเวลาดังกล่าว บรรดาตัวละครมากหน้าหลายตา ทยอยเข้ามาทักทายในความคิด จนเมื่อรู้เพศลูก ผมจึงค่อย ๆ เลือกชื่อที่ตั้งใจไว้ และพวกเขาก็ทยอยหายไปจากความคิด
“ใครเป็นอะไรหรือครับ”
ผมหันมองต้นเสียง ตอนนี้ ชายหนุ่มสงบนิ่ง ดูท่าจะรับมือกับสถานการณ์หน้าห้องผ่าตัดได้ดีขึ้นแล้ว
“ลูกสาวครับ หมอบอกว่าเธอมีอาการลำไส้อุดตัน ว่าแต่คุณไหวนะ” ผมรู้สึกเป็นห่วงเขาจริง ๆ เพราะเห็นเขานั่งอยู่คนเดียวนานแล้ว
เขาพยักหน้า ก่อนหันไปมองห้องผ่าตัดเหมือนเดิม
ในใจ ผมอยากถามเขาเพิ่มเติมว่า เป็นใคร มาจากไหน ลูกชายอายุเท่าไหร่ แม่เด็กอยู่ไหน แต่อย่าดีกว่า นั่นเป็นเรื่องส่วนตัวเกินไป ผมไม่ควรเข้าไปยุ่มย่ามกับเรื่องส่วนตัวโดยไม่ได้รับอนุญาต ผมจึงหันมาสนใจเรื่องของลูกสาว ตอนนี้ผมอยากเดินไปถามหมอว่าลูกสาวผมเป็นอย่างไรบ้าง
ผมลุกขึ้น เดินตรงไปที่หน้าห้องผ่าตัด พยายามมองเข้าไปข้างใน รู้สึกเหมือนยืนอยู่กลางพายุ ใจผมซัดส่ายไปมา พยายามรวบรวมสติ บอกตัวเองว่าต้องยืนหยัดให้ได้ ลูกสาวยังคงอยู่ข้างใน
ครึ่งชั่วโมงที่ผ่านมา หมอผ่าตัดออกมาแจ้งว่าลูกสาวปลอดภัย การผ่าตัดเป็นไปด้วยดี แต่ต้องรอให้เด็กฟื้นตัวจากยาสลบจึงจะสามารถนำตัวออกจากห้องผ่าตัดได้
คำพูดของหมอยังก้องดังในโสตประสาท ผมพยายามทบทวนว่าผมได้ยินจริง ๆ ไม่ได้ฝันไป ชายหนุ่มที่นั่งข้าง ๆ ช่วยยืนยันว่าทั้งหมดนั้นเป็นเรื่องจริง เขายินดีกับผมและภรรยา ผมขอบคุณเขา และบอกเขาว่าคืนนี้โชคอยู่ข้างเราทั้งคู่
ผมบอกเขาเช่นนั้น ในใจผมปรารถนาเช่นนั้น
คืนนี้ยาวนานเหลือเกิน ผมอยากให้ทุกอย่างผ่านพ้นไปโดยเร็ว ผมไม่เคยคิดมาก่อนว่าตนเองจะมาเจอเหตุการณ์เช่นนี้ การเจ็บป่วยเป็นเรื่องธรรมดาเช่นเดียวกับเรื่องอื่นในชีวิต แต่การเจ็บป่วยของคนที่เรารัก กลับเจ็บปวดกว่าอาการเจ็บป่วยของตนเองมากนัก
ผมบอกภรรยาให้กลับไปนอนก่อน เธอต้องพัก ลูกรอเราอยู่ เธอเข้าใจ ลุกขึ้น เดินกลับห้องพยาบาล เธอบอกว่าเธอเดินกลับคนเดียวได้ ผมไม่ต้องไปส่ง เธออยากให้ผมรอรับลูกสาวของเราตอนออกจากห้องผ่าตัด
ระหว่างความเงียบ พยาบาลหญิงในชุดสีเขียว เปิดประตูห้องผ่าตัดออกมา
“พ่อของเด็กชายคนไหนค่ะ” เธอถามเสียงเบา แต่ผมกลับรู้สึกว่าเสียงนั้นดังเหลือเกิน
ชายหนุ่มลุกขึ้น เดินตรงไปหาพยาบาล เธอบอกให้เขาเข้าไปในห้องผ่าตัด ผมเห็นเขาเดินเข้าไป จากนั้นประตูก็ปิดลงเช่นเดิม
ตอนนี้ ผมนั่งอยู่คนเดียว รอบข้างมีเพียงเก้าอี้ว่างเปล่า ผมรู้สึกเป็นห่วงชายหนุ่มขึ้นมาจับใจ ลูกชายของเขาเป็นอะไรรึเปล่า การผ่าตัดไม่เป็นไปตามที่ตั้งใจไว้หรือเปล่า ผมคิดสะระตะตลอดเวลา ก่อนพยายามรวบรวมสติ บอกตัวเองว่าอย่าได้กังวลจนเกินไป
พยาบาลเข็นเตียงลูกสาวออกจากห้องผ่าตัด พาไปที่ห้องปลอดเชื้อ
หมอเรียกผมเข้าไปพบ อธิบายเรื่องการผ่าตัดอย่างละเอียด
“ตอนนี้หมอผ่าตัดเปิดหน้าท้องแล้ว ใช้ถุงทวารเทียมแทนลำไส้ส่วนที่อุดตัน แต่คุณต้องเปลี่ยนถุงทวารเทียมที่หน้าท้องทุกสี่ชั่วโมง หรือทุกครั้งที่อุจจาระเต็ม ซึ่งหลังจากนี้หนึ่งเดือน หมอจะนัดมาที่โรงพยาบาลอีกครั้ง เพื่อเอกซเรย์ลำไส้ ตรวจเส้นประสาท ตรงไหนไม่ทำงานก็ตัดตรงนั้น”
ผมฟังหมออย่างตั้งใจ
“ถ้าต้องตัดลำไส้ จะเกิดอะไรขึ้นหลังจากนั้นครับ” ผมเริ่มกังวล
“ต้องดูว่าตัดยาวแค่ไหน แต่สิ่งที่จะเกิดขึ้นแน่นอนหลังจากนั้นคือ คุณจะต้องพาลูกสาวมารับสารอาหารสังเคราะห์ที่โรงพยาบาลทุกเดือน เพราะเด็กที่ตัดลำไส้ใหญ่ ระบบย่อยและดูดซึมสารอาหารจะเปลี่ยนไป ซึ่งสัมพันธ์กับการเจริญเติบโตของเด็กโดยตรง”
ผมขอบคุณหมอที่อธิบายโดยละเอียด แต่มิวายในใจรู้สึกกังวลกับสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอีกหนึ่งเดือนข้างหน้า แต่เอาเถอะ ผมพยายามตั้งสติ ตอนนี้สิ่งที่ผมต้องทำคือเรียนรู้เรื่องการเปลี่ยนถุงทวารเทียมและการดูแลลูกสาวหลังผ่าตัด
ผมเดินตรงไปที่ห้องปลอดเชื้อ พยาบาลไม่อนุญาตให้เข้าไปเยี่ยม ผมถามพยาบาลว่าลูกสาวอยู่ไหน พยาบาลบอกว่าให้เดินมาที่ฝากระจกด้านนอก มองเข้าไป ลูกสาวของผมอยู่บนเตียงที่สาม นับจากขวามือ
หลังบานกระจก ผมเห็นลูกสาวนอนอยู่บนเตียง มีสายน้ำเกลือระโยงจากขาแขวนน้ำเกลือสู่หัวของลูกสาว พยาบาลที่ห้องปลอดเชื้อบอกผมว่าที่ต้องเจาะให้น้ำเกลือที่หัวเพราะเส้นเลือดที่มือยังไม่ปรากฏ เส้นเลือดที่หัวจึงชัดเจนกว่า แต่แม้จะรับรู้เหตุผล ผมก็ทำใจไม่ได้อยู่ดี ลูกสาวคงเจ็บน่าดู
ขณะมองลูกสาวผ่านบานกระจก ผมเห็นเด็ก ๆ อีกหลายคนอยู่ในห้องปลอดเชื้อ เด็กบางคนนอนอยู่ในตู้อบ บางคนต้องใส่เครื่องช่วยหายใจ ภาพตรงหน้า ชวนครุ่นคิดเหลือเกินว่า แท้จริง การเกิดนั้นยากเหลือเกิน กว่าจะเกิด เติบโต มีชีวิตเพื่อตนเอง เพื่อคนอื่น ช่างยากยิ่งนัก
ผมมองไปด้านข้าง เห็นชายหนุ่มหน้าห้องผ่าตัดคนนั้น กำลังมองผ่านบานกระจกเช่นเดียวกัน
เขาหันมายิ้มให้ผม รอยยิ้มครั้งแรกของเขานับตั้งแต่เราพบกันที่หน้าห้องผ่าตัด ผมรับรู้ได้ว่าเขามีความสุขจริง ๆ อาการกระสับกระส่ายดั่งคนหลงทางขณะที่นั่งอยู่หน้าห้องผ่าตัด มลายหายไปจนสิ้น
ผมเดินออกจากบานกระจก ชายหนุ่มคนนั้นยังยืนอยู่ที่เดิม ผมมุ่งตรงไปหาภรรยาที่ห้องพยาบาล ผมอยากบอกเธอว่า ลูกสาวของเราปลอดภัยแล้ว ลูกสาวของเรายังอยู่ เราจึงต้องเข้มแข็งให้มาก
บรรยากาศรอบข้างเริ่มสว่าง ความมืดหดตัวลง
สำหรับผม ค่ำคืนที่ผ่านมายาวนานเหลือเกิน ยาวนานเกินกว่าจะเป็นค่ำคืนเดียว โชคดี ที่ผมไม่ได้อยู่ตัวคนเดียวในช่วงเวลาดังกล่าว ผมต้องขอบคุณภรรยา ชายหนุ่มคนนั้น พยาบาล หมอ ที่ช่วยทำให้ค่ำคืนที่ผ่านมาไม่โดดเดี่ยวจนเกินไป
ในสภาวการณ์เช่นนั้น ผมคล้ายคนหลงทาง หนทางข้างหน้าช่างมืดสลัว ไร้ปลายทาง มีทางเลือกสองทางที่ผมทำได้ หนึ่งคือยอมแพ้ สองคือหยัดสู้ ใครก็ตามที่เผชิญหน้ากับทางเลือกเช่นนี้ ย่อมยากลำบากต่อการตัดสินใจ
ตอนนี้ ผมได้แค่ทบทวนเรื่องราวของคืนที่ผ่านมา ผมรับรู้ว่าอีกไม่นานค่ำคืนนี้จะจบลง แสงสว่างจะมาเยือน และชีวิตจะเริ่มต้นอีกครั้ง ครั้งนี้ผมจะหยัดสู้กับสิ่งที่จะเกิดขึ้น ผมต้องเรียนรู้เรื่องการดูแลลูกสาวในอีกหนึ่งเดือนข้างหน้า เพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับการผ่าตัดที่จะเกิดขึ้น การผ่าตัดที่อาจจะเปลี่ยนชีวิตลูกสาวไปอีกนาน...
ป.ล. สัปดาห์ต่อมา หมออนุญาตให้พาลูกสาวกลับไปดูแลที่บ้าน ก่อนกลับพยาบาลสอนให้เราหัดเปลี่ยนถุงทวารเทียมด้วยตนเอง ตลอดเวลาที่เปลี่ยนถุงทวารเทียม ลูกสาวจะร้องไห้จ้าทุกครั้ง เพราะเทปกาวที่ยึดถุงทวารเทียมกับผิวหนังหน้าท้อง ติดแน่นผิวบาง พอดึงจึงเจ็บ ผมแอบร้องไห้เสมอ หลังเปลี่ยนถุงทวารเทียมในแต่ละครั้ง
พอครบหนึ่งเดือน ผมกับภรรยาพาลูกสาวมาเอกซเรย์ที่โรงพยาบาลตามนัดหมาย เพื่อสรุปว่าต้องตัดลำไส้ใหญ่ยาวแค่ไหน ตลอดเดือนที่ผ่านมา เราทำใจยอมรับสิ่งที่จะเกิดขึ้นได้แล้ว ไม่ว่าจะต้องตัดยาว สั้น แค่ไหน เราพร้อมดูแลลูกสาวของเรา แต่ชีวิตเป็นเรื่องเหนือจินตนาการ ผลการเอกซเรย์พบว่าลำไส้ของลูกสาวปกติ เส้นประสาททุกเส้นยังคงทำงานอยู่ หมอจึงผ่าตัดเชื่อมลำไส้ใหญ่และเย็บปิดหน้าท้องตามเดิม
เรื่องทั้งหมดสิ้นสุดลง คล้ายไม่มีอะไรเกิดขึ้น ลูกผมเป็นปกติ ผมกลับมาดำเนินชีวิตปกติ ทว่า เรื่องราวที่เกิดขึ้นในคืนผ่าตัด ยังคงตราตรึงอยู่ในความรู้สึกนึกคิดของผมจนถึงปัจจุบัน.
หมายเหตุ :
- Hirschsprung's Disease หรือที่เรียกว่าโรคอะแกงเกลียโนซิสในลำไส้ใหญ่ ทำให้เกิดการอุดตันของลำไส้ใหญ่เนื่องจากการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อลำไส้ที่ไม่เหมาะสม เป็นโรคที่มีมาแต่กำเนิด
(https://www.hopkinsmedicine.org)
- โรคลิ้นหัวใจรั่วเป็นภาวะที่ลิ้นหัวใจปิดไม่สนิท ทำให้เลือดไหลย้อนกลับ ส่งผลให้หัวใจทำงานหนักขึ้น ซึ่งสามารถนำไปสู่ภาวะหัวใจล้มเหลวได้ (https://www.hopkinsmedicine.org)
.........................................................
Link ที่เกี่ยวข้อง
“บางกอกไลฟ์นิวส์” เปิดรับ “เรื่องสั้น” และ “บทกวี”
